Dedë Preqi

ARTI SHPIRTËROR I NËNËS TEREZE I SËNDËRTUAR NGA DASHURIJA PAQA DHE TOLERANCA

Edhe pse e ndjejmë obligim moral e shpirtëror, nuk është lehtë të bëhët portreti i Nënës Tereze,nga se shpjegimet dhe shkrimet tona janë të nevojshme por,është vështirë me arritë atë të mundshmën me retorikën e shkrimeve ,në krahasim me atë,çka ajo i dha njerëzimit,e cila synoi me idealet e veta,për ta fituar identitetin njerëzor,në kohën dhe shekullin e sëmundjeve njerëzore dhe sëmundjeve politike të kohës.Shumë njerëz mendojnë se jeta është shumë e shkurtër,për atë, mendohet të shfrytëzohet sa më mire në dobi të jetës normale,por nëse jeta është e çrregulluar dhe njeriu është i pa fuqishëm të mbijetoj,atëherë paraqitet vuajtja njerëzore,e cila e humbë kuptimin dhe shijën e jetës në tërësi.Shkatarët që ia ndërrojnë kahjen jetës janë të ndryshëm,por që e rrezikojnë janë të shumtë,dhe të rralla janë ato shoqëri në botë që nuk prekën nga simptomët e ndonjë rrezikshmërie nga sëmundjet shoqërore - politike dhe sëmundjet njerëzore- shëndetësore,që nga e para krijohen shumë sëmundje të tjera ,ndërsa e dyta është jetëshkurtër,çka do të thotë se vet njeriu është faktor,jo vetëm për tia dhënë kuptimin jetës,por edhe vuajtjeve.Në një realitet të kohës jetoj dhe veproi bija e kombit shqiptar Ganxhe Bojaxhiu,atje në një botë të largët në Indi,ku populli i atij vendi luftonte me vdekjen nga varfërija dhe sëmundjet e rënda.Ganxhe Bojaxhiu më vonë u bë nëna e këtij populli,e cila i mblidhte njerëzit e sëmurë të lënë rrugëve të nëpërkëmbur nga qeverija e kohës dhe kushtet e rënda ekonomike dhe i tubonte në grupe e vende të caktuara,duke e caktuar një rend dhe përkujdesje të veqantë për ta shpëtuar një popull nga kriza.Ajo u bë Nënë dhe kujdestare e 7,500 fëmijëve në 60 shkolla.Ajo u bë Nënë dhe motër që mjekonte 960,000 njerëz të sëmuar në 213 dispanseri.Ajo trajtoi,më se 47,000 viktima të sëmundjes së lebrozës,në 54 Klinika.Kujdesej për 3400 pleq të braktisur.(Shënime nga jeta e Nënës Tereze në vitet e 80-ta)

Ajo së bashku me shumë motra të tjera dhe njerëz vullnetmirë,organizuan Shoqata Humanitare,shkolla,ambulance ,spitale dhe tjera,duke gjetë përkrahje dhe nga vendet e ndryeshme të botës,për ta ndihmuar dhe shpëtuar popullin nga vdekja e pa mëshirshme që e atakonte kudo në këtë vend.Nga kjo vepër e madhe Gonxhe Bojaxhiu,e muar një emër me një epitet të madh që përveq domëthënies i ka edhe specifikat e veta të thella humane e njerëzore,e quajtën NËNË TEREZA,e cila u frymëzua thellë nga vepra e Jezuesit,e cila dëshiroj që veprimet e veta ti manifestonte në krijesat njerëzore,pa dallime race ,ngjyre dhe religjioni.Ky ishte frymëzimi i saj human,që kërkoi në rend të pare dashuri,paqë dhe tolerance njerëzore,dhe mund të themi se këto ishin artet e saja më të çmuara shpirtërore e njerëzore.Shumë njerëz,edhe sot deshtën ta shtrembërojnë biografinë e saj,por ajo tha vet: Me gjak jam shqiptare,me shtetësi -indase,me besim-katolike,me vokacion i përkas botës,dhe me zemër i perkas Jezuesit.Elindur në Shkup me 1910,nga një familje shqiptare dhe bujare,të ardhur nga qyteti i Prizerenit,nga i ati Kolë Bojaxhiu dhe e nëna Drande.Ganxha e vogël,ishte e urtë ,e sjellshme dhe muzikante.Në Letnicë bëri ushtrimet shpirtërore.Me 25 shtator 1928,u nisë për Zagreb,dhe me 13 tetor,niset për Dublin.Dotë thotë se në atë kohë Indija ishte mozaiku i vuajtjeve njerëzore,dhe Nëna Tereze u bë nëna e vuajtjeve dhe mjerimit të atij populli deri në vdekjen e saj.Ajo në shënimet e veta thotë:Gërbula nuk është sëmundje e rëndë,sa është e rëndë dashurija ndaj njerëzve që e nëpërkëmbë.Ajo qëndroj së bashku me të varfërit dhe të sëmurët,dhe u identifikua me vuajtjet e tyre të rënda,duke përjetuar së bashku dhëmbjet shpirtërore dhe fizike.Sfidat e Nënës Tereze nuk janë vetëm bamirësitë,apo shërbimi i ndonjë bamirësie,kur mungon frymëzimi dhe besimi shpirtëror për ta zbutë një gjendje të tillë në botën e të varfërve dhe të sëmurëve.Dhe tha:Kjo botë është e mbushur me luftëra e mëni,nuk mund të luftohet me armë,por vetëm me paqë,tolerance dhe dashuri.NËNA E DASHURISË,siq e quan don Lush Gjergji,i cili është "atlet" i gjurmave dhe hapave të Nënës Tereze,ajo nuk pyeti cili je,i bardhë apo i zi ,të gjithë njerëzit i trajtoj të njejtë në këtë botë.Ndoshta,Nëna Tereze mund ti ketë bërë pyetje vetës dhe zotit;Pse përballët ky popull i pa fajshëm me këto vuajtje të rënda dhe përsëri po nëpërkëmbët? Ky realitet i jetës dhe vuajtjes nuk e ka vu Nënën Tereze në dilemë besimin e saj te zoti,sepse gjithëherë ka gjetë mbështetjen dhe ndihmën e tij,por njerëzit mund ta kenë ndryshe interpretuar.Ajo nuk u muar me studimet filozofike e politike të njeriut,por ajo vet krijoj filozofinë njerëzore,dhe u bë mësuese origjinale e jetës njerëzore.Ajo nga frymëzimi i saj shpirtëror për të ndikuar në faktorin njerëzor,për mes paqës,dashurisë dhe tolerances,u bë shëmbëlltyra më njerëzore dhe këto artizanate shpirtërore të Nënës Tereze i vlerësoi dhe i çmoj bota,duke mbetur gjithëherë simboli dashurisë,paqës dhe tolerances njerëzore.Nëna Tereze,përveq punës së pa lodhshme humanitare,ajo nuk e harroj popullin e vet shqiptar,e cila u kujdes dhe mbajti kontakte me liderët e botës,ndër të tjerë edhe me ish-Presidentin e Amerikës zotëri Klinton,se populli shqiptar e meriton një kujdesje dhe mbrojtëje nga populli amerikan dhe të shpëtohet nga rreziku.Nëna Tereze,jo vetëm që hyri në historine e veprave të mëdha njerëzore,por ajo vet krijoj një vepër të madhe njerëzore e historike.U bë humanistja e madhe e shekullit 20-të,dhe muar mirënjohje të mëdha,që nga Indija e deri në Amerikë.Në vitin 1979,u vlerësua me qmimin Nobel për paqë dhe humanitet njerëzor.

Nëna Tereze ishte e pasionuar me një vullnet të pa mohueshëm,e cila jetën e njerëzve e pranonte si dhuratë nga zoti,edhe pse në atë dhuratë nuk kishte gëzim…Ajo kishte shpresë të gjallë,se njeriu edhe pse nuk është i kënaqur me jetën e vet,orvatët që ndonjëherë atë ta bëjë të lumtur.Vetitë e saja të një karakteri qetësues,të lënte përshtypjen se ajo ishte e mbushur me vullnet,dhe tentimet e saja janë të lidhura me shpresën dhe qëllimin e mire për qenjën njerëzore.Ajo ishte e frymëzuar nga një fuqi e madhe sëcilës ajo i besoi,ia paraqiti përgjegjësitë vetës dhe ato të pa mundshmet,e cila tregoi aftësitë e veta dhe i bëri detyra profesionale në shërbim të popullit.Kjo ishte një periudhë e rëndësishme për të,sepse rritet e forcohet më shumë besimi i saj religjioz,e cila rrugë e ndihmoj e i dha moral të forte të ndikoj në mjedisin ku vepronte.Ajo ishte në një poezitë të pa lakmueshme,ku njerëzit ishin në gjendje të sëmurë e të varfër,dhe në shpirtin e saj mund të qfaqej ndonjë pesimizëm,apo urrejtëje,por ajo në vend të urrejtëjes e pesimizmit atyre u shpërndante dashuri,dhe në vend të frikës ,ajo u jepte besim dhe force,dhe në vend që të ndjehët e prekur nga fajtorët,ajo u shprehi respekt dhe u ndie e barabartë në mesin e tyre.Kjo e kuptoj se këta njerëz i njohin normat shoqërore,por te ata njerëz mungon dashurija për njerëzit e vet dhe të tjerë,mungon ngrohtësija dhe intimiteti njerëzor,sepse e kanë të zhvilluar indiferentizmin njerëzor dhe egon në shoqëri.Ajo si një person i thjeshtë,me vullnet të mire, e përcakton vetën e saj për të identifikuar dhe rrolin e dëshiruar në jetën e vet për të cilin ishte përcaktuar.Nga një ndjenjë e forte zelli dhe besimi që kishte në zemrën dhe shpirtin e saj,mundohet që atyre njerëzve të lodhur tua kthejë jetën dhe kuptimin e saj.Ata ishin njerëz të pa fuqishëm ,të lodhur ,të sëmuar,të gërbulur,të cilët nuk mund të arrinin asgjë në jetën e tyre,dhe nuk kishin të paktën mundësi për të luftuar apo për të bërë zgjedhjen e problemëve dhe për tu shmangur nga rreziku.Nëna Tereze,u mundua që tua ndryshoj jetën atyre njerëzve me ndonjë ndihmë sa do pak të vogël,edhe pse ishte një ngecje sociale e asaj shoqërije,ajo u gjend në mes tyre duke dhënë shpresa që të kapërcehet pasiguria që e kishte kapluar popullsinë e varfër e të harruar ,pothuaj nga kjo botë.Nëna Tereze vullnetin e saj e shprehi për mes një arti të fuqishëm figurativ dhe shpirtëror duke prezentuar skeletët e gjalla me vija të trasha,dhe arti i saj ishte i pranishëm nga e vlerësoi tërë bota.Ajo,jo vetëm që zbuloi kuptimin e jetës te njerëzit e lënë pas dore,por dha mundësi të gjenden rrugë që drejton nga një formë tjetër e jetës ,dhe mundësoj që të happen dyert e botës,për ti ndihmuar këta njerëz.Gjatë kësaj periudhe Nëna Tereze,arrinë përvoja të intimitetit dhe aftësi për ta integruar identitetin njerëzor,sikur njerëzit tjerë të botës së barabartë.Kjo Nënë e mrekullueshme i parashtroi vetës me vullnet ,një detyrë të rëndë dhe kyqe në rrafshin shoqëror,sëcilës I paraqitet rreziku para syshë dhe nuk i njeh kufinjt e vet-vetës

si shoqëri e kohës dhe nuk imagjinon për ta ndërruar kahjen. Fuqia e vullnetit të kësaj nëne,formohet dhe shprehet me ndjenjat e forta të përgjegjësisë për botën që e rrethon.Me fjalë të tjera,ajo ishte përsoni që nuk e ka humbur vullnetin edhe pse forca fizike në kohën e mplakjes e kishte lodhë,prap e mbante ndjenjën e kënaqësisë,për punët që ia kishte parashtruar zoti dhe jeta. Rroli i Nënës Tereze ndaj kësaj vepre humanitare,nuk ishte vetëm obligim human,por ishte përsonifikim njerëzor që reflekton në mënyrë pozitive në shoqërinë njerëzore dhe ia jep kuptimin jetës.