HULUMTIMĖT E PA KRYERA
Sot,mundemi tė vėrejmė forma tė ndryeshme tė zhvillimit shoqėrorė,edhe pse shkenca ka arritė shkallėn e lartė tė zhvillimit tė vet nė teknikė.Shekulli i ri tregoi rezulltate tė mėdha nė zhvillimin e shoqėrisė dhe civilizimin e saj,kjo gjė simbolizohet me zhvillimin e standartėve jetėsore.Bėhėt pyetja:A mendohet se nė tė gjitha mesėt e shoqėrisė njerėzore standartėt dominojnė tė njejėta apo janė tė barabarta nė tėrė botėn?Pyetjes mundet me iu pėrgjegjė sėcili por,pėrgjegja tė aplikohėt nė mėnyrė tė drejtė.Rruzulli tokėsor ėshtė shumė i hapur dhe i pa kufishėm,ēka ėshtė vėshtirė ta pėrshkojshė ēdo pėllėmbė tokėsore.Sipas statistikės shkencore mbi shoqėrinė,llogaritet se ekzistojnė afro 6,5 miliard frymorė,tė cilėt jetojnė dhe veprojnė nė kushte tė ndryeshme jetėsore.Tė gjithė kėta njerėz,kanė dallime jo vetėm nė raca,ngjyra dhe religjione por,kanė dallime nė klasa ,nė kaste,tė vegjėl,tė mėdhenj,tė shtypur,nė sundues dhe tė tjere dhe shumė prej tyre tė lėnė pas dore qė janė vetėm nė mėshirėn e zotit.Tė gjithė kėta njerėz e pėrbėjnė shoqėrinė njerėzore por nuk jetojnė nė mėnyrė tė barabartė.Nė hulumtimėt e shumėta qė janė bėrė nė lidhje me kuptimin e shoqėrisė njerėzore dhe nė bazė tė analizave qė janė bėrė,tė gjitha kanė pasė suksese pėr tė zbuluar esencėn dhe rrolin e saj,por se a kanė mundur nė bazė tė kėtyre metodave shkencore qė tia arrijnė qėllimit ta bėjnė njė shoqėri tė mirėfillėt dhe civilizuese nė pėrgjithėsi.Edhe kjo pyetje kėrkon njė korektėsi,dhe arėsyeja mbetėt e kushtėzuar sepse,tė gjitha kėto ishin vetėm pėrpjekėje shkėncore tė shoqėrisė njerėzore dhe h u l u m t i m e tė p a k r y e r a,qė mbetėn dhe vazhdojnė pa pėrfundim.Tė vėrejmė pėr njė vit,sa njerėz nė botė vdesin vetėm nga urija,qė konstatohet se vdesin mė qindra e mė mija.Sa njerėz vdesin nga sėmundjet e ndryeshme nėpėr vendet e botės ,tė cilėt nuk kanė kushte fare pėr tu shėruar apo mjekuar.Sa njerėz nė botė vdesin nga dridhjet e tokės dhe vėrshimėt e ujrave tė ndryeshėm ,gjė qė nga kėto ėshtė shumė vėshtirė tė gjejė njeriu shpėtim,nga se janė shkaqe natyrore.Sa e sa njerėz nė botė vdesin nga luftat e ndryeshme dhe tė pa kufishme, tė cilat kėto luftėra njeriu vet i shkakėton kundra njeriut dhe shkatėrrimit tė vetė nė masė mė tė gjėrė.Kjo ėshtė ajo esenca dhe thelbi i shoqėrisė njerėzore qė shkatėrrohet dhe punohet me vetėdije pėr shkatėrrimin e vetė nė masė,qė kėrkohet angazhim dhe pėrpjekėje tė krijohen kushte pėr parandalimin e kėsaj dukurie tė rrezikshme.Po e marrim vetėm njė shėmbėll aktual me disa vende aziatike tė cilat i kanė kushtėt e jetės shumė tė ulėta dhe standartėt shumė tė zbehta nė shoqėrinė njerėzore,nė anėn tjetėr nxitojnė ditė pėr ditė duke u orvatur haptas para syve tė botės tė krijojnė apo prodhojnė bomba atomike pėr qėllime kundra njerėzore.Prandaj shkenca ka arritė zhvillimin e vet nė teknikė dhe standarte tė shoqėrisė njerėzore por,kulmin nuk ka arritė,ta ndėrtoi njė shoqėri tė pėrsosur dhe moderne dhe tė barabartė,e cila shoqėri mos tė mbetėt njė botė e ndarė,njė botė tjetėr shoqėrore apo disi e tretur.Ėshtė edhe mungesė e kuptimit njerėzor,dhe kuptimit tė ngushtė mė njėri tjetrin,pėr tė mbėrri shkallėn e zhvillimit tė plotė,pėr tė plotėsuar kėrkesat dhe nevojat e shoqėrisė njerėzore.Mendohet se fillin e shoqėrisė njerėzore nuk mundet nė mėnyrė tė pėrpikėt kėrkush ta shpjegoi mė njė bindje tė thellė,vetėm nėpėr mes argumentit n j e r i,por pėr ta njohur pėrsonalitetin e njeriut mė mirė,duhet ta kėrkojmė ndihmėn e njė fuqie mė tė madhe qė e quajmė Pėrėndi apo Z O T .
De-Martin
