TREGIMI PĖR LAURĖN

Mikel GOJANI

  Ky ėshtė njė fragment  i tregimit pėr  vajzėn e bukur  me emrin Laura. Laura  ėshtė njė vajzė e cila ka mbushur  gjashtė vjet nė jetė. Tė shkruash  njė  tregim pėr tė, ėshtė  porsi  kur frymėzohesh tė shkruash njė poezi apo tregim pėr rrezet e bukura tė diellit. Edhe ajo u ngjan  po atyre rrezeve tė  bukura, u ngjan portreteve diellore qė  pėrcėllojnė  nė horizont gjatė stinės sė  verės.
Pėrshtypjet e  para pėr Laurėn tė lindin  qysh  nė kontaktin e parė me te. Ajo me karakterin e saj tė butė;  me sjelljet  dhe dashurinė qė ka ndaj prindėrve, tė afėrmve, shquhet  dhe dallohet  nga  tė tjerėt. Pėrherė e buzėqeshur. Nuk di tė shpalos buzėqeshje tė ngrirė, por gjithherė tė ngrohtė me frymė dashamirėsie, qė  vetėm mund  tė imagjinohet. Ēdo gjė qė lidhet me botėn e saj  tė  bėn pėrshtypjen se ėshtė njė magji.   Sa e afėrt ėshtė  me prindėrit. Hidhet nė supet e tyre porsi tė jetė ndonjė flutur  shumėngjyrėshe. Ajo edhe ashtu i do shumė fluturat  dhe vrapon nė ngarendje tė tyre. Edhe dy vėllezėrit tė saj  i do shumė, shumė deri ne skajshmėri. Kurrė nuk di tė shpreh ndjenjėn  e  hidhėrimit edhe kur ata  e qortojnė   pėr ndonjė gabim qė bėn  nė vijat e vizatimit, apo tė ndonjė detyre tjetėr  qė i jep mėsuesi.
Laura ka pasur fatin tė lind larg atdheut tė tė parėve tė saj, nė Gjermani, mirėpo, edhe pse e vogėl, ajo shpirtin gjithherė e dėrgon  nė  dheun e tė parėve tė saj. Falė edukatės sė prindėrve  ajo  di mjaft mirė gjuhėn e nėnės,  njė fenomen  ka filluar tė zbehet. Edhe kontakti  me  dheun e tė parėve, me tė afėrmit, qė ka ndikuar qė edhe mė shumė t’i forcohet kjo ndjenjė,  e cila i ėshtė mbėltuar  nė shpirtin e saj tė dėlir.
Laurėn e takoj ēdo stinė tė verės dhe me te mė lidhin shumė gjera qė  do t’u qėndrojnė kohėrave. Mė lidh ajo ngrohtėsia  dhe respekti qė mė ofron si pėr njė njeri  tė afėrm. Dhe, kudo nė oborrin  kundruall shtėpisė sime  kur ajo del tė loz  me  fėmijėt tjerė vrojtoj  ēapkėnllėkun e  lezetshėm tė saj. Pra, pėrherė  e hareshme, e afėrt dhe  qė di tė respektoj  dhe nderoj Njeriun.
Buzėqeshjen  dhe  lumturinė  qė ka pėr jetėn  nuk mund t’ia  shkatėrrojė askush. Pa dashje,  kėtė  karakter tė saj  plot optimizėm  dhe  dashuri  pėr jetė, nuk  ka mundėsi pėr t’ia  sabotuar as Toni i vogėl, i cili nganjėherė  siē e ka  ves ai kur t‘ia rrok flokėt  dhe ia shprish tė tėrat. Edhe nė atė gjendje ajo  gjen forcė nga bota e saj e brendshme  tė shpreh ndjenjėn e  haresė. Toni ėshtė njė ēapkėn plot gjallėri nė jetė, i cili siē shprehet populli “ nuk i lė  dy gurė bashkė”. Mirėpo, edhe pėrkundėr kėtij ēapkėnllėku, ai, nga  Laura  dhe askush tjetėr,  nuk e  tėhollon  substancėn e dashurisė.  Edhe si tė tillė tė gjithė e duan shumė, shumė, shumė... Edhe me kėtė rast shihet  zemėrgjerėsia  dhe altruizmi i shpirtit tė Laurės, kur edhe nė kėso situatash  di tė  bėjė kompromise.
Me vija tė qarta, admirimin dhe dashurinė  pėr Laurėn askush nuk mund ta shpreh mė mirė se sa Lura. Ato, edhe me emra shumė pak dallojnė, por edhe nė afri dhe dashuri janė shumė afėr njėra-tjetrės. Ėndėrrimet e Lurės pėr tė janė tė shpeshta. E ėndėrron Laurėn  duke vrapuar nėpėr lulishte; nė  faqet e saj tė vizatuar diellin, duke lundruar nėpėr liqen; duke ngarendur  pas  fluturave...

  Tezja e Laurės, teta Ela, ėshtė njė piktore e shkathėt e peizazhit.  Ajo i rrėfen shumė tregime me tema mjaft interesante dhe qė ne vete ngėrthejnė  mesazhe mjaft domethėnėse.  Tregimet e saja janė  tė ndėrtuara mbi bazėn e dialogut. Ajo ndėrton fjalė  aq  tė ėmbla, aq tingėlluese dhe me mesazhe kuptimplota. Rrėfen pėr Ylberin e Tropojės  i cili i jep bukurinė shumė ngjyrėsh  atyre shkrepave tė  Rrasave tė Zogut e tė Koshares Legjendare. U flet pėr Gurin tragjik qė dikur ka ndarė njė komb  tė njė gjaku, gjuhe, flamuri...Po ashtu,  nė kėtė mėnyrė, ajo, njėkohėsisht,   e  edukon atė  se si ta nderojė familjen, tė afėrmit,  atdheun, shkollėn...si burime tė  dashurisė. I reciton edhe poezi  me ngjyra poetike tė ngrohta, tė pasura dhe prekėse, si:

Kam pasur njė gjyshe

Mbi tė gjitha gjyshet,

Kur ajo tregonte

Heshtnin dallėndyshet.

Kur ajo tregonte

Mbanin vesh  dhe gurrat,

Thaheshin  moēalet

Lulėzonin drurėt...


Rrėfimet e babait  tė Laurės, arsimtarė i  respektuar, janė tė lidhur me  kurbetin dhe nxėnėsit tė cilėt i kishte lėnė si peng qė njė ditė pėr t'i takuar prapė.  Cili, pra, ėshtė mesazhi aktual i tregimeve  qė  Laurės  dhe dy  fėmijėve tė tjerė u rrėfen babai? Ai u rrėfen atyre qė  nuk ka  plagė  mė tė dhimbshme  se sa kurbeti! S'ka gjė mė tė dhimbshme si ai. “Na drithėron zemra  kur kujtojmė  ata bijė  nėnash qė shkuan nė dhe tė huaj dhe ngelėn atje.  Dhe, shpirtėrisht kur ngrihen e vijnė  kėtej nė atdhe  pėr tė shuar mallin”, shprehet ai.  Mėrgimin e konsideron si njė plagė qė akoma pikon dhe  babanė e Laurės mėsues e djeg nė zemėr ky largim nga vendlindja, nga nxėnėsit, nga shpėrndarja e rrezeve tė diturisė qė  ishte  lartėsim  dhe kult i  misionit tė tij.
Edhe rrėfimet e nėnės sė Laurės me ato pėrrallat e bukura dhe mjaft  domethėnėse rrezatojnė  shumėēka. Edukata dhe mesazhet e saj pėr   tė dhe  fėmijėt  e tjerė u hap shtigje tė bukura pėr jetė.