De Martin
TRASHĖGIMTARĖT E NJĖ DISFATE
Nuk mundet ta mohon askush dhe as historija se,shqiptarėt e Kosovės dhe tė Shqipėrisė janė i njėjti popull,se kanė njė gjuhė tė njejtė,kulturė tė njejtė dhe histori tė njejtė.Ajo qė e mohon kėtė realitet ėshtė Akademija e shkencave tė Beogradit,duke e fallsifikuar historinė se shqiptarėt nuk e kanė edhe preadhjen nga ilirėt.Nga kjo qasje na bėnė tė kuptojmė se, ēė moti ėshtė bėrė luftė e madhe akademike dhe politike pėr realizimin e pėrcaktimėve ideore pėr shqiptarėt e Kosovės dhe tė Shqipėrisė dhe copėtimin e trojeve tė tyre.Serbija u mundue tė realizoj edhe shumė plane tė tjera,dhe nė luftėn e fundit nė Kosovė,akordoj planin duke futur ndasi e urrejtėje nė mes shqiptarėve katolik dhe islam.Gjatė luftės sė fundit nė Kosovė,serbėt paramilitar dhe ushtrija serbe e dėboj popullin nga trojet e veta,duke bėrė pėrjashtime tė vogla me popullin katolik,me qėllim qė tė fusė dyshim se ky popull ėshtė bashkėpunėtor i tyre.Por,historija e djeshme na mėsoj ti vertetojmė armiqėt e jashtėm,ndėrsa kėta tė mbrendėshėm duhet tė dimė si tia dalim dhe si tė mbrohėmi.Toleranca,nė parim e duron intolerancėn,nė mėnyrė qė problemėt shoqėrore ta gjejnė arsyen e vet.Njeriu i madh i kombit shqiptar,Faik Konica ka thėnė:Shqiptarija e rrethuar me armiq,por armiku i madh i vetės jemi vet ne."Duke filluar nga kjo thėnje e Konicės,duhėt tė mendojmė dhe tė studiojmė mė gjatė nė esencė thelbin nė bėrthamė dhe tė marrim pėrgjegjėn e kėsaj fjale.Populli shqiptar u ngop me tė gjitha ato tė kėqija qė i erdhėn deri dje,nga mizorėt,barbarėt,gjakatarėt,pėrbindėshat,kulqedrat,kanibalėt,drogistėt,shofenistėt,kontrarevulocionarėt,diktatorėt dhe tė tjerė,dhe nuk ka nevojė mė ti shtohėn plagė tė tjera mbi plagė.Populli shqiptar i Kosovės,mendoi se, njėherė e pėrgjithmonė dual nga kriza globale dhe nga ajo shpirtėrore,duke u ballafaque tani me kushtet sociale dhe ato ekonomike pėr ekzistencėn normale tė jetės sė popullit tė vet.Dhe Bashkėsija Ndėrkombėtare,poe luan rrolin e vet nė krye me SHBA-tė,pėr rimėkėmbjen e shtetit tė Kosovės dhe zhvillimin e saj.Njėherit dhe diplomacija perėndimore me aleatėt e vet edhe sot e kėsaj dite po bėnė strategjitė e veta politike duke u pėrpjekur qė Kosova tė nxjerrėt nga e kaluara e idhur,por nėse ne si popull shqiptar, marrim nė thu,shkojmė nė tė kundėrtėn e zhvillimit tonė,dhe u bimė shqelėm tė gjitha atyre pėrpjekjeve dhe tė arriturave qė u bėnė nė favor tė Kosovės,atėherė ēfarė komenti ka kėtu
?Kush na ka faj ,qė vetėvetėn po e zėmė pisk.Pse nuk i japim rėndėsi disa nyjėve tė ndėrlikuara,qė nuk gjejnė zgjidhje,tė cilat po zgjatėn edhe mė shumė,sepse edhe UNMIKU,i ka bėrė disa lėshime tė pa nevojshme,duke i lėshuar pe Serbisė pėr qėshtjen e veriut tė Mitrovicės,dhe Beogradi i ka zėnė peng serbėt e kėtij vendi dhe po e luan njė loje tė quajtur"Pisllėk" Ēėshtja e veriut tė Mitrovicės,ėshtė lojė e Beogradit,dhe UNMIKU,me njė tolerancė tė pa nevojshme po i pėrshtat disa plane pėr Beogradin,dhe kjo paqartėsi ka shkaktuar ērregullime tė mėdha deri mė tani ,por edhe i ka kushtuar shumė shtrejt shtetit tė Kosovės nga tregėtitė e ndryeshme pa njė lloj kontrolle dhe identifikimi tė mallrave dhe njerėzve.Tolerancėn qė e ka bėrė shteti i Kosovės me Serbinė,nuk ka shtet nė botė qė mundet ta bėjė nė njė moment kritik, duke e marrė parasysh se deri dje,Serbija bėri luftė tė pa barabartė dhe Kosovės ia vrau 21mijė shqiptar,dhe sot shqiptarėt e Kosovės pranojnė qė shteti i tyre tė jetė njė shtet multietnik.-Populli shqiptar duhet ta falenderon ēdo popull qė ia shtrini dorėn dhe e ndihmoj deri sot,deri dhe nė pavarėsinė e shtetit,por ,duhet tė falenderoj shumė popullin amerikan i cili duke filluar prej Presidentit Vilson,i cili ishte i pari president nė pėrkrahje tė shqiptarėve,dhe populli amerikan,si askush tjetėr i doli nė krah tė sė vėrtetės historike tė drejtėsisė ndėrkombėtare,pėr lirinė dhe tė drejtėn njerėzore,nga kemi pėrfituar edhe ne shqiptarėt si populli mė i shtypur nė ballkan.
Samarit,vet po i shtohėt barra nga vetėvetja,sepse nuk don me e ditė i zoti rrugėn e vet,drejt njė modeli tė ri dhe pėr ta lehtėsuar barrėn,por,vazhdon me avazin e vjetėr,sepse i ka mbetur si ves herėt,ta godas dikush mbrapa,ose ta therė me o s t e n komunist.
-Nderimet dhe pėrkujtimet duhėt tė u bėhėn luftėtarėve tė lirisė UĒK,sė, cilėt e ndryshuan historinė pėr Kosovėn,sidomos lufta e fundit kundra okupatorit serb,nė saje tė tė cilave u ballafaque edhe fuqija e madhe shpėtimtarja e Kosovės NATO.
Nuk pėrparon as kombi e as vendi,nėse na vet krijojmė pengesa,dhe frymėzohėmi nė vlera tė pa vlera,qė njėherė e pėrgjithmonė i dėnoj lirija dhe e drejta e lirisė njerėzore nė botė.
-Festimi i 100 vjetorit tė lindjes sė diktatorit tė shqiptarėve Enver Hoxha,prej njerėzve qė janė tė lidhur shpirtėrisht dhe trashėgimtarėve tė tij,janė pėrpjekje qė edhe njė herė tė ridimenzionojnė figurėn e tij,nė gjirin e demokracisė,dhe ta kthejnė mbrapa njė epokė e cila kundėrmonte qelb dhe njė errėsirė e pa parė.Cilin prej atyre njerėzve tė cilėt e kanė vuajtur dėnimin mė tė rėndė njerėzor nga diktatura e E.Hoxhės,nuk e vėnė nė dyshim tė mendoj se ,kjo rrymė shqiptare ka edhe sot e kėsaj dite qėllime tė errėta dhe hipokrite qė ia vėrbon sytė kombit shqiptar.Siē thot Patėr Anton Harapi:
Ēonju tė vdekur se na mbytėn tė gjallėt. Keta njerėz,vet e kanė zgjedhė pluralizmin sot,por kėta qenkan jo njerėz partiak,por njerėz tė ēetave tė dryeshme tė cilėt nuk harrojnė tė hapin plagė mbi plagė nė popullin e vet.Nuk ėshtė edhe hapi i parė i tyre,i marksistleninistėve,prej tė cilėve mund tė marrim vetėm njė lajmė tė mirė nga ata se,u zbulue njė lloj sėrvisi i kėtij modeli tė humbur dhe u pėshtjelluan me demokracinė,tė cilėt po e mashtrojnė edhe kėtė sė bashku me partinė pluraliste edhe kombin.Para botės demokratike kėta burra i pėrkrahin me kėmbėngulje frytėt e flliqta tė njė diktatori tė egėr,tė asaj pjelle tė ēoroditur tė njerzimit,i cili e hėngri vet pjellėn e vet.Me ēfarė tė krenohėmi,me cilėn histori kombėtare,dhe brezin e ri si ta bindim dhe ti tregojmė se si duhet tė formohėt ndėrgjegja kombėtare.Apo,Gjergj Kastrioti-Skėnderbe,Adem Jashari,Nėnė Tereza,Ibrahim Rugova,tė krahasohėn me diktatorin E.Hoxha,dhe tė vlerėsohet diktatura e tij,si njė parim njerėzor.A thua se, tė vetmit shqiptarėt kanė problem me vetėvehtėn? Jeta qė nuk e ka qėllimin e vet pa njė ideal njerėzor,ajo jetė e humbė kuptimin,por,nėse e keqinterpretojmė idealin,atėhere parimet e jetės bien ndesh dhe gjithėherė hasin nė arena aksidentale.Nga regjimi enverist-komunist janė ekzekutuar 5577 burra shqiptar,dhe 450 gra shqiptare.Janė dėnuar 26768 burra shqiptar,dhe 7367 gra shqiptare.Kanė vdekur nė burg 1065 pėrsona,kanė humbur aftėsinė mendore 408 veta.Kanė vdekur nė internim 7022 veta.
Kush mundėt tė thot se tė gjithė kėta njerėz ishin tė fajshėm apo kishin bėrė ndonjė vepėr penale.Vetėm historija e tregon tė vėrtetėn se, kėta njerėz ishin kundėrshtarėt e diktatorit E.Hoxha, dhe vetėm pėr atė pėsuan.Njerėzit mė tė mirė tė kulturės,shkencės,religjionit,historisė sė kombit e tjerė,E.Hoxha i ekzekutoj,sepse kishte frikė nga ata,dhe i quajti tradhėtarė tė kombit.Ēka tregon kjo histori e shėmtuar dhe e dhimbshme pėr kombin tonė.Gjenocidin e njė diktatori e shėndėrrojnė ithtarėt e tij nė patrotizėm,dhe kjo ndodhė nė kryeqytetin e Kosovės qė deri dje ishte larė me gjakun e bijve dhe bijave,qė e shkaktoj armiku i jashtėm dhe sot i shton plagė tė tjera armiku i vetėvetės.Ku ėshtė lidershipi i Kosovės dhe Qeverija,qė lejohet tė bėhėn kėsi lloj manifestimesh para botės demokratike,sėcilės po i tregojmė shembuj dhe po u japim vet materiale tė ēoroditura apo pėr ta bindur nė tė kundėrtėn edhe pse ka fomuar bindje tė mirė deri sot.Nuk ka nevojė Kosova dhe populli shqiptar pėr fjalime tė tilla enveriste dhe ramiziste nga trashėgimtarėt e diktatorit,dhe nėse heshtim dhe tė pajtohėmi me filozofinė hipokrite tė kėtyre njerėzve,qė shembėn dhe rrėnuan pa mėshirė intelegjencėn kombėtare,atėherė dota pėrbuzim ēdo vlerė kombėtare dhe historinė e lavdishme tė kombit tonė.Dhe shteti shqiptar i Shqipėrisė,po vonon qė ta miraton njė ligj pėr dėnimin e kriminelėve tė komunizmit nė Shqipėri,qė ėshtė e drejtė dhe rekomandim edhe nga Kėshilli Evropian,dhe kėta njerėz nuk kishin mundur sot tė bėzdisin dhe ti kenė kėmbėt e lira.Diktatorėve u kaloj koha,ēaushevskin e dėnoj populli i vet rumun,Sadamin e dėnoj populli i vet dhe bota demokratike,pse tė mos dėnohet edhe diktatori shqiptar por,edhe trashėgimtarėt e tij.Pse mos ti lėmė nė njė anė ato tė gabuara dhe tė shėmtuara historike dhe tė pėrpiqėmi dhe ti tregojmė miqve dhe armiqve se,shqiptarėt janė tė denjė pėr Gjergj Kastriotin-Skėnderbe,pėr Nėnėn Tereze,pėr Ibrahim Rugovėn,pėr Adem Jasharin e tjera figura kombėtare tė ēmuara tė kombit tonė.
-Ata ia patėn frikėn edhe Perėndisė-
Kultura njerėzore nė shpirt,e ndėrgjegjėson njeriun nė komb dhe nė besim,kėtė e thojnė edhe njerėzit e mėdhenj.Religjioni,njė besim i natyrshėm por edhe i pa natyrshėm. ka pėr qėllim pėrmirėsimin e natyrės sė njeriut,ndėrsa,E.Hoxha e ka quajt besimin tė dėmshėm,dhe me 1967,mbylli 2169 kisha e xhamija nė shtetin shqiptar.Themeluesi i metodės eksperimentale Frensis Bekoni thot:Shkenca gjysmake tė largon prej zotit,dhe njeriu me gjysmė shkence e kulture e mohon zotin.Edhe 4 besimi apo feja te shqiptarėt e Kosovės po e merr njė kahje tė pa kėndshme dhe tė pa nevojshme.Edhe pse ekzistojnė tri besime nė vendin tonė,fenatizmi po paraqitet si njė shpėrdorim i fenomenit tė besimit.Nėse nė njėrin prej kėtyre tri besimėve u mungon kultura njerėzore nė shpirt,atėherė ndonjėra prej tyre me shpirt tė kalbur,duhet vet tė deklarohet dhe mos ti kalb tė tjerat.Deri tani toleranca ndėrfetare nė Kosovė e ka pasė modelin mė tė lakmuar se gjithėkund nė rajon pėr mirė,edhe pse po fryejnė dhe po qohėn peshė disa erėra tė rrymave tė ndryeshme qė nė vend tė shiut po sjellin breshėr.Besimi qė mbahėt pėr pasion apo pėr interes pėrsonal,nuk ėshtė besim i arsyeshėm.Edhe fenatizmi si njė shpėrdorim i besimit,kalon edhe nė keqpėrdorimin e figurave dhe simbolėve shumė tė rėndėsishme,dhe e mundin arsyen njerėzore.Sipas gazetės Ekspressdilema,presidenti i vendit i largon nga zyra fotografitė e trashėguara nga presidenti I.Rugova,atė tė Nėnės TEREZE,dhe tė Papės Gjon Pali dytė.Njė gjė e tillė zgjon huti e jo habi,sepse ndoshta zyra e trashėguar nga dr.I.Rugova,ėshtė bėrė tė" riparohet"ose tė" renovohėt" komplet,dhe duhet tė merr njė model krejt tjetėr sepse,pjesa e vonuar qė ende nuk e ka pranuar Kosovėn,duhet zyrėn e presidentit ta gjejė me stile tė reja,bile edhe tė lakmueshme.Nuk e di askush se shtetet e lindjes pse e kanė vonuar qėshtjen e Kosovės,ėshtė e dyshimt se,mund ta kenė bėrė njė kontratė me Serbinė sepse,po duket se po i besojnė mė shumė sveti Savės
Presidenti i ndjerė,dr.Ibrahim Rugova,ato figura tė rėndėsishme fetare dhe kombėtare i vėndosi me dorėn e vet nė zyrėn e tij presedenticiale,ishte Papa Gjon Pali dytė,i cili ka dhėnė njė pėrkrahėje shpirtėrore dhe morale pėr popullin e Kosovės,dhe Nėnė Tereza,bija e kombit she shpirtit shqiptar,qė e njohi bota pėr veprėn e saj humanitare.Dr.Ibrahim Rugova,ishte njė vizionar i madh pėr kombin e vet,dhe ishte i vetėdijshėm se opsioni paqėsor ishte e vetmja rrugė pėr tu ballafaquar me okupatorin por,i ndjeri edhe njė gjė nuk e kishte ditur se,trashėgimtarėt e tij shpejt do ta harrojnė.Armiku nuk heziton tė na vėjė nė provė por,jemi duke i ndihmuar na vet,duke e sprovuar dhe sfiduar vetėvetėn.
